The Self Design Academy (NL)

The Self Design Academy

“Het belangrijkste dat je over jezelf moet weten”, zegt Yuval Noah Harari in 21 Lessen voor de 21e Eeuw, “is dat je geen verhaal bent.” Als hij bedoelt dat we niet de hele tijd op social media moeten doen alsof alles geweldig is terwijl de werkelijkheid in de verste verte niet zo mooi is als de foto’s suggereren, dan heeft hij gelijk. Maar wat is dit zelf dan? Dat willen we graag samen met jou ontdekken in The Self Design Academy, online en offline: in MU van 18 september tot 22 november en op deze website. Wat zijn we anders dan de verhalen die we verzinnen om alles zo’n beetje te verklaren? 

In The Self Design Academy, een gezamenlijk initiatief van MU en de Image Society, onderzoeken 18 kunstenaars en designers samen met bezoekers hoe we onszelf kunnen definiëren, begrijpen en ontwerpen. Geïnspireerd door Mieke Gerritzens te verschijnen boek Help Your Self, gepresenteerd in MU op 24 oktober, over de almaar toenemende populariteit van de zelfhulpindustrie, richten we ons op de creatieve strategieën en technieken waarmee we onszelf kunnen ontwikkelen, en hoe we die met anderen delen. Tegelijkertijd is The Self Design Academy een plek voor kritische reflectie op de maakbaarheid van het zelf. Is het echt nodig om onszelf steeds te verbeteren en te (her)ontwerpen, en zo ja: op wiens voorwaarden? In hoeverre worden we gevormd door de krachten om ons heen, en hoe krijgen we de touwtjes (weer) in handen? 

Wereldwijd staat het zelf onder grote spanning. Persoonlijke vrijheid en diversiteit leiden snel tot complexe verhoudingen die niet iedereen even goed begrijpt. Werkgevers vragen om meer dan kennis en kunde, ze zoeken 'speciale kandidaten'. Ook online is authenticiteit van grote waarde, maar hoe blijf je jezelf als volgers altijd meer van hetzelfde vragen? Om te slagen, moet je jezelf constant ontwikkelen en verkopen. Geen wonder dat mensen steeds jonger met een burn-out thuiszitten en dat de zelfhulpindustrie een miljardenbusiness is, en dat niet alleen in het Westen. Tegelijkertijd zijn er tegenbewegingen die de bestaande patronen doorbreken door de veranderlijkheid van het zelf te benadrukken, of te kiezen voor andere waarden in het leven dan status, roem of rijkdom. Om deze fenomenen te belichten brengt The Self Design Academy bezoekers actief in aanraking met de creatieve kant van de menselijke maakbaarheid aan de hand van een drietrapspresentatie die het echte en het digitale leven zo veel mogelijk integreert. Kijk dus niet alleen hier op The Self Design Academy Site rond, maar kom ook naar The Self Design Academy Space in MU (voor zover de regels van het RIVM het toelaten) en haak aan bij één of meer onderdelen van het The Self Design Academy Share programma (zowel bij MU als online).

Self Design als begrip werd in november 2008 in een lang essay gemunt en in historische context geplaatst door de Duitse filosoof en kunstcriticus Boris Groys. In The Obligation to Self Design schetst hij de radicale paradigma verschuiving van traditionele toegepaste kunsten naar modern design. 

“Echt modern design is reductionistisch; het voegt niets toe, het neemt weg”, aldus Groys. “Het gaat er niet meer over om gewoon individuele dingen te ontwerpen die worden gepresenteerd aan de blik van de kijkers en consumenten met het doel ze te verleiden. In plaats daarvan streeft design ernaar de blik van de kijkers zo te vormen dat het ze in staat stelt dingen zelf te ontdekken. Een wezenlijk onderdeel van de paradigmawisseling van traditionele toegepaste kunst naar modern design was precies deze uitbreiding van de wil tot design, van de wereld van de dingen naar die van de mens zelf – opgevat als een ding als alle andere. De opkomst van modern design is sterk verweven met het project om de oude mens te herontwerpen tot de Nieuwe Mens. […] Het ontwerpen van dingen die zichzelf presenteren aan de blik van het kijkende subject is onmisbaar om design te begrijpen. Maar de ultieme vorm van design is het ontwerpen van het subject. Designvraagstukken kunnen alleen adequaat beantwoord worden als het subject gevraagd wordt hoe het zich wil manifesteren, welke vorm het zichzelf wil geven, en hoe het zich wil presenteren aan de blik van de Ander.” 

En dat is precies waar we met The Self Design Academy al experimenterend, onderzoekend en makend op willen inzetten, waarbij we zowel de ander als onszelf kunnen zijn.

Meer lezen?

Persbericht The Self Design Academy

Self Design teksten van Boris Groys op e-flux